قلعه «آق‌البلاغ»، استوار در طبیعت بروجرد

روزهای بروجرد- قلعه «آق‏‌البلاغ» شهرستان بروجرد یکی از آثار تاریخی به جامانده از روزگار کهن بوده که چون نگینی در بستر طبیعت بکر و آرام این شهرستان استوار شده است.

به گزارش ایسنا، در فاصله 24 کیلومتری محور بروجرد – اراک قلعه‌ای استوار شده که اثری گران‌بها و ارزشمند از روزگاران کهن است.

این قلعه تاریخی به نام آق‌البلاغ و قلعه پرویزخان شهرت دارد و در کنار روستای آق‌البلاغ شهرستان بروجرد بنا شده است.

بنابر اطلاعات حاصله این قلعه که چون نگینی در بستر طبیعت بکر و آرام استوار شده و به فرمان یکی از اعیان منطقه احداث و به عنوان اقامتگاهی زیبا و استراحتگاهی تابستانی مورد استفاده بوده است، دارای چهار برج بوده و همانند بسیاری از قلعه‏‌های ایرانی دارای یک درب ورودی با دو لنگه درب چوبی است که در طرفین درگاه دو خواجه‌‏نشین احداث شده و باگذر از این ورودی به یک دالان مسقف و سپس حیاط مرکزی مرتبط می‌‏شود که خود دو بخش نسبتاً مجزاست.

در قسمت سالم‌تر بنا که شواهد، مبین الحاقی بودن آن در دوره‌های پس از ساخت بوده، دو طبقه احداث شده و طبقه زیرین شامل یک اسطبل ستون‏‌دار با طاق‌های آجری است که به طرز ماهرانه‌‏ای اجرا شده است.

طبقه فوقانی دارای یک ایوان به ارتفاع 60 سانتی‏متر از کف حیاط بوده که نمای آن را با سه طاق نیم دایره آجری در کمال سادگی آراسته‏‌اند.

در پشت این فضای نیمه باز یک پس تالار پنج‌‏دربی و در طرفین آن دو طاق قرینه ایجاد شده که نمای بیرونی آن با تزئینات آجری و طاق‌های قوسی نیم دایره‏‌ای مزین شده است.

سایر مکان‎های لازم مانند مطبخ‌، تنور، خانه، انبار علوفه و …، در قسمت چپ ورودی اصلی احداث شده و تمامی فضاهای لازم جهت اسکان و زندگی را تکمیل می‏‌کند.

قلعه آق البلاغ به لحاظ معماری و ارزش و اعتبار تاریخی، ارزشمند بوده و در فهرست آثار ملی نیز به ثبت رسید.

بستر و تپه‏‌ای که قلعه در آن احداث شده محوطه تاریخی بوده و این قلعه متعلق به مرحوم پرویزخان از اعیان و خوانین آن منطقه بوده است.

این قلعه دارای چهار برج بوده که در چهار کنج آن احداث شده و همانند بسیاری از قلعه‌‏های ایرانی دارای یک ورودی رفیع با درب دولنگه‌‏ای چوبی و تزئینات آجری است.

بخش‏‌های داخلی این قلعه در گذشته دو حیاط داشته که متأسفانه بخش داخلی آن آسیب جدی دیده و بخش عمده روند مرمت و بازسازی آن روی بخش داخلی است.

ضلع غربی در سال‌ها پیش براساس مستندات دوران قاجار تجدید بنا شده ولی بر اساس شواهد، قلعه از قدمت بیشتری برخوردار است.

به لحاظ اجتماعی این قلعه محل استقرار نوعی حکمرانی مالک محلی بوده که هم احشام مربوط به مالک در بخشی از قلعه نگهداری می‌‏شده و هم از یک نقطه بالا بر روستا و اراضی پیرامون اشراف داشته است.

این قلعه در کنار قلعه دهکرد واقع شده و در نزدیکی آن راه ارتباطی وجود دارد که در گذشته از همین راه تردد صورت می‏‌گرفته است.

پس از احداث مسیر اصلی جاده بروجرد – اراک، این راه تبدیل به راه فرعی شده و احداث این قلعه به دلیل مسائل امنیتی بوده است.

 قلعه دهکرد در فاصله هشت کیلومتری این قلعه واقع شده است، این قلعه محل استقرار و اسکان خوانین منطقه و همچنین محلی برای حفظ اموال و نظارت بر املاک و جمع‌‏آوری اقلام باغی بوده است.

فضای قلعه معمولاً ساختاری درون‏گرا داشته و دارای یک حیاط مرکزی بوده و پیرامون کل قلعه را فضاهای مسقف محصور کرده است.

این بنای تاریخی به شماره 4366 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مقالات مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Close